Новости / Люди

Фатографка 30 сутак правяла за кратамі, частку з якіх у Баранавічах. «Стаўленне да затрыманых тут лепшае, чым на Акрэсціна»

30.10.2020, 23:17  / remove_red_eye 1211   / chat_bubble4

Трыццаць дзён — столькі фатографка Алена Доўнар адбыла ў ізалятары за сваю працу. Яе схапілі на жаночым маршы, далі 15 сутак, а пасля накінулі столькі ж за фота ў сацыяльных сетках. Пяць дзён дзяўчына правяла ў карцары — у адзіноце, без матраца і гарачай вады. Пра месяц за кратамі Алена распавяла «Нашай Ніне».

Фатографка 30 сутак правяла за кратамі, частку з якіх у Баранавічах. «Стаўленне да затрыманых тут лепшае, чым на Акрэсціна»

Усе фота: Шура Піліповіч-Сушчыц, Наша Нiна

Алене 23 гады. Сама яна з Барысава, толькі сёлета перабралася жыць у Мінск. Здымала моладзевыя дэбаты «ДысКУТ» і падпрацоўвала ў краме. Так было да жніўня 2020-га, пiша «Наша Нiна».

«Калі гэтыя падзеі пачаліся, у мяне сэрца не на месцы было. Я разумела, што зараз гісторыя робіцца, трэба распавядаць пра тое, што адбываецца. Тым больш журналістаў не хапае, столькі падзей кожны дзень неабходна асвятляць. Я напісала ў «Белсат» — ім якраз былі патрэбныя людзі.

Мой фотаапарат зламаны, толькі аб’ектыў ёсць, і я за свае грошы брала тэхніку ў арэнду», — расказвае Алена.

Дзяўчыну — і яшчэ шэсць журналістак — затрымалі 26 верасня на жаночым маршы. У бусіку ўсіх адвезлі ў Кастрычніцкае РУУС. Праз дзве гадзіны тых, у каго была акрэдытацыя ці пасведчанне журналіста, адпусцілі, а Алену перавезлі на Акрэсціна.

Суд быў праз тры дні, 29 верасня. У пратаколе Алены стаялі два артыкулы — 23.34 (Удзел у несанкцыянаваным масавым мерапрыемстве) і 23.4 (Непадпарадкаванне). Яна напісала, што не згодная з абвінавачаннем. Пакуль судзілі іншых, журналістка прысутнічала на пасяджэннях — чамусьці яе не адвялі ў асобны пакой.

«Дзяўчына, якая дзяжурыла па паверсе, нават запытвалася ў міліцыі з Кастрычніцкага РУУС: гэта ваша супрацоўніца?

Мой суд быў самы доўгі — можа, паўтары гадзіны. І ў мяне адзінай былі рэальныя сведкі. У астатніх проста зачытвалі паказанні, а мне падключылі сведак у балаклаве па скайпе. Гэта ўжо неяк насцярожвала.

Іншым людзям суддзя адразу казаў, колькі вынеслі сутак, а ў маім выпадку на паўгадзіны выдаліўся, каб параіцца. Вярнуўся, зачытаў. Па 23.34 далі 50 базавых. Я выдыхнула. А пасля па 23.4 — 15 сутак», — апісвае Алена працэс.

Пакаранне ёй вынес суддзя Аляксандр Рудэнка. Дзяўчына не чакала, што дадуць такі вялікі тэрмін.

«У нас сумна было на ІЧУ, і дзяўчыне, якая са мной у камеры сядзела, на дзень народзінаў прысудзілі 9 сутак. Я думала: блін, што тут рабіць можна столькі дзён? І калі мне далі 15, я тры гадзіны не магла прыйсці ў сябе», — прызнаецца яна.

Праз дзень яе перавялі ў СІЗА ў Баранавічы. Алена заўважае, што стаўленне да затрыманых там лепшае, чым на Акрэсціна.

«За намі глядзела міліцыя і супрацоўнікі Дэпартамента выканання пакаранняў (ДВП). Апошнія і адносіліся паважліва, і маглі паразмаўляць з намі — пра палітыку, пра жыццё. Яны кожны дзень нас вадзілі на шпацыр. Адзін з супрацоўнік казаў: мы не пойдзем спакойна дадому, пакуль не выведзем вас. Маўляў, яны павінны гэта зрабіць. Душ па правілах раз на тыдзень, але мы прасілі часцей. За тыдзень тры разы былі ў «лазні» (там так гэта называюць).

Думаю, яны самі ў шоку былі, бо прывыклі да крымінальнікаў. А тут мы такія юныя, прыгожыя прыехалі». 

Адна з сукамерніц Алены сядзела другі раз. Спачатку яе забралі з белым аркушам паперы, далі 12 сутак. А праз два дні, як яна выйшла на волю, асудзілі на 15 сутак за акцыю з кветкамі. Тая дзяўчына пыталася ў супрацоўнікаў ДВП: вы думаеце, гэта справядлівае пакаранне? «Ведаем мы вас. Спачатку кветкі, пасля камяні будуць», — адказалі ёй.

У камеры, разлічанай на 19 чалавек, сядзела 17. Усе па 23.34. Самай старэйшай было 56, маладзейшай — 18. 

«Мы як сёстры сталі. Калі нейкую перадачу прыносілі, жартавалі, што гэта ад агульных бацькоў. Пастаянна размаўлялі, першыя некалькі дзён у нас гоман стаяў. Я спрабавала чытаць кніжку і не змагла і 10 старонак адолець: цікава было паслухаць гісторыі іншых. Мы пасля стамляліся адна ад адной і рабілі гадзіну цішыні. Спрачаліся, што хто парушыць, з’ядае палку калбасы — у нас яе шмат было, і мы перажывалі, што сапсуецца».

Разам з журналісткай сядзела дзяўчына, якая на жаночы марш выйшла ў белай балаклаве. Яе схапілі падчас таго, як яна давала інтэрв’ю. Калі дзяўчыну пасадзілі ў бусік, сказалі: здымай балаклаву. Яна амапаўцу: спачатку вы. Ён злосна сцягнуў сваю: на, глядзі. Пасля ў аддзяленні белую балаклаву дзяўчыны адзін міліцыянт перадаў другому, пажартаваў: будзеш з жонкай забаўляцца.

За некалькі дзён да заканчэння тэрміну Алену выклікала кіраўніцтва баранавіцкага ізалятара. Спыталі, як хутка яна зможа аплаціць штраф і колькі ёй яшчэ засталося сядзець. А пасля сказалі збіраць рэчы.

«Мяне забралі на Мінск. Нічога не казалі. Я была ўпэўнена, што мяне выпусцяць у Баранавічах. Ужо план быў, як мяне будуць сустракаць. Сябры мікрааўтобус арандавалі, каб усім разам ехаць. 

На Акрэсціна мяне везлі ў аўтазаку адну пад канвоем — чатыры ці пяць міліцыянтаў, сабака. Рэальна, я такі небяспечны чалавек, што мяне так перавозяць? Я не разумела, адкуль да мяне асаблівая любоў. Я ж не кідалася на аўтазакі — проста рабіла сваю працу».

На фатографку склалі другі пратакол за ўдзел у маршы 6 верасня. Доказам было фота ў інстаграме. За яго дзяўчыне далі яшчэ 15 сутак. Пяць дзён Алена правяла ў карцары.

Тое самае фота з сацсетак Алены

«Я была ў шоку: за што? Спрабавала дабіцца адказу на пытанне, чаму я тут, у камеры ж былі вольныя месцы. Мне казалі толькі: мы маем права пераводзіць цябе, куды захочам», — дзеліцца фатографка.

Яна апісвае карцар: пакойчык тры на чатыры метры, туалет (дзірка ў падлозе) без дзверак, у кране толькі халодная вада, замест ракавіны — смеццевае вядро. Ложак, які на дзень прыбіраецца, без матраца. 

«Мне вельмі стрэсова было, што я адна. Я прасіла: давайце на падлозе буду спаць, але ў камеры з іншымі. У карцары ўночы халодна было — я апранала ўсё сваё адзенне, але ўсё адно замярзала. Прасіла плед — нічога не далі.

У мяне паднялася тэмпература — хутчэй за ўсё праз стрэс. Пачалі рукі часацца. Медсястра казала, што трэба пастарацца супакоіцца, каб не захварэць.

Была яшчэ адна супрацоўніца, якая па-чалавечы ставілася да мяне і падбадзёрвала.

Я думала, што ў карцары буду да апошняга дня тэрміну, змірылася з гэтым. Думала, перадачу не пусцяць, але прынеслі. І гэты было як подых свежага паветра, як падарунак на Новы год. Мае аднагрупнікі на белым ручніку чырвонымі ніткамі вышылі свае прозвішчы. І мне так прыемна стала, бо мы пасля ўніверсітэта з імі не кантактавалі, а яны пра мяне памяталі. Дзяўчыны з баранавіцкай камеры мне свае рэчы перадалі».

У карцары засталіся выдрапаныя надпісы ад папярэдніх сядзельцаў — «Малады фронт», «Народная грамада», прозвішчы і даты гэтага года, маленькі крыж пад акном.

Чаму яе змясцілі ў карцар, журналістка так і не даведалася.

«Я зразумела там адно правіла: не спрабуй знайсці логіку. Гэта вельмі дапамагае.

У нас была дзяўчына-анархістка, якая крычала на ўвесь паверх, песні пела. Я ж нічога не рабіла».

Пасля Алену перавялі ў камеру на два месцы, дзе яна амаль заўсёды была адна. Яна кажа, што вельмі хацела дадому, каб адпачыць ад мацюкоў, якімі ўвесь час размаўляць супрацоўнікі Акрэсціна.

«Маці просіць, каб я нікуды не хадзіла, бо яна яшчэ раз не перажыве гэтага. Але я разумею, што не змагу нічога не рабіць — нейкая ўнутраная патрэба. Я не магу проста сядзець, калі такое адбываецца ў краіне.

«Белсат» пытаў, дзе я хачу працаваць — у Польшчы ці ў Беларусі. Калі б год назад спыталі, я б сказала ў Польшчы. А цяпер — не, я застаюся тут, таму што гэта мая краіна. Я так палюбіла гэтых людзей! На маршы 16 жніўня на Валадарцы быў адкрыты мікрафон, і там адзін хлопчык сказаў, што ён толькі зараз адчуў, як гэта — быць патрыётам сваёй краіны. І мне так запомніліся яго словы. Гэта тое, што я адчуваю».

 

 

Читать также
Комментарии

Правила комментирования

Подписаться
Уведомление о
4 Комментарий
большинство голосов
новее старее
Ответы по тексту
Посмотреть все комментарии
ДедСаша

За некоторые фото этой статьи могут дать по 15 суток (тем более что там четко видны лица). Автор не подставляй их…

Scroll Up