Новости / Спецпроекты

Сляды Спадчыны. Савейкі (новыя фота)

29.10.2008, 16:56 / remove_red_eye 265 / chat_bubble0

Сядзіба Навіцкіх у Савейках (Ляхавіцкі раён) і сёння нагадвае невялікі куток старога еўрапейскага мястэчка: старадаўнія прысады вядуць да шляхетнага палаца сярод парку са скульптурамі, побач масток з балюстрадай выводзіць да маляўнічага вадаёма, у люстэрку якога адбіваюцца бухматыя шаты ясеняў ды алешын і будынкі старасвецкай архітэктуры. Закінутасць – адзінае, што нагадвае тут пра Беларусь.

Учора

З пачатку 60-х гадоў XIX ст. маёнткам у Савейках уладарыць род Навіцкіх. Да гэтай даты сядзіба пераходзіла з рук у рукі шматлікіх знаных гаспадароў. Сярод іх – і Канстанцін Фадзей Рдултоўскі, вядомы нам як маршалак Слуцкі, выпускнік Сарбоны, добры сябар Адама Міцкевіча і перакладчык яго твораў на англійскую мову.

РЕКЛАМА

Як пазначае даследчык А. Федарук, дата пабудовы палаца ў Савейках застаецца сёння нявысветленай. Аднак спалучанасць у архітэктуры будынка барокавых і класіцыстычных формаў дазваляе меркаваць пра верагодны час стварэння палаца – канец XVIII – пачатак XIX стст.

Палац уяўляе сабою прастакутны, аднапавярховы будынак з ёмістымі заламі нулявога паверха, цэнтральная частка палаца – двухпавярховая. Фасад будынка арганізуюць шырокія тэрасы з балюстрадамі на ўзроўні першага і другога паверхаў, якія раздзяляюцца чатырма парамі калонаў. На ніжняй тэрасе калісьці спыняліся брычкі, хаваючыся ад дажджу, сёння паркуецца адміністрацыйны транспарт.

Як згадвае А. Федарук, у крыніцах не захавалася і звестак пра інтэр’ер будынка, хаця вядома, напрыклад, што на падлозе ляжаў узорны паркет, выраблены галандскімі майстрамі.

На адным беразе маляўнічай сажалкі паўстаў двухпавярховы тынкаваны будынак афіцыны, на іншым пазней – агромністы бровар. На яго франтоне і сёння можна разгледзець інкруставаныя надпісы: R 1901 і T. N., што сімвалізуюць дату пабудовы і ініцылы гаспадара: Тэафіл Навіцкі. Бровар пабудаваны з выкарыстаннем паколатых рознакаляровых каменных парод і чырвонай цэглы.

РЕКЛАМА

Сядзібу характарызавала і развітая пейзажная частка з сістэмай сажалкаў рознай формы і памераў. На выспачку аднаго з іх у паркавай глушы да каменнай альтанкі быў перакінуты арачны масток.

У вайну палац у Савейках дужа пацярпеў, але гэта яшчэ не паставіла крыжа на далейшым лёсе архітэктурнага ансамбля…

Сёння

Пасля вайны савейкаўскі палац аднавілі і размясцілі тут Дом адпачынку саюзнага значэння, які праіснаваў да 1963 года. У пік летняга сезона тут адпачывала да 250 чалавек. Да 80-х гадоў у палацы месціўся санаторый, да 2003 года – бальніца. Сёння адміністрацыйная вартасць будынка здрабнела да мясцовай амбулаторыі, у супрацоўнікаў якой няма аптымізму наконт далейшага лёсу будынка. Першыя словы, якімі сустрэлі мяне тамтэйшыя гаспадары: “Можа, вы прыехалі нарэшце купіць наш палац, бо дужа шкада: такі прыгожы будынак прападае…” Апошні касметычны рамонт палаца быў зроблены з дзесяць гадоў таму. Калі праводзілі капітальны рамонт будынка – не здолеў прыгадаць ніхто.

Сядзіба сапраўды чэзне на вачах. Тынк палаца асыпаецца, шыкоўны будынак бровара стаіць з забітымі вокнамі, сажалкі зарастаюць. Мясцовыя жыхары кажуць, што бабры пакрысе разбураюць сфармаваную сістэму вадаёмаў.

З паркавага партэра перад палацам, дзе калісьці багата цвілі кветкі, каменны Ленін назірае за тым, да якога стану яго паслядоўнікі давялі старую сядзібу. Бадай, не лепшы лёс чакае і сам помнік правадыру сусветнага пралетарыяту.

РЕКЛАМА

За адзін-два кіламетры ад вёскі месцяцца старыя могілкі з родавай капліцай. Час і вандалы пакінулі свае сляды і тут, хаця сцены будынка яшчэ вытрымліваюць на сабе цяжар паваленых на іх агромністых дрэваў. Цікава, ці прастаяць яшчэ пяць-дзесяць гадоў усе чатыры ацалелыя дагэтуль калоны капліцы, калі праз бясконцую цішу наваколля і росквіт разнатраўя да іх так і не дабяруцца людзі, ані з добрымі, ані з благімі намерамі?

Фота — Зміцера Веліча

Да Савеек з Баранавіч прасцей даехаць так: цягніком Баранавічы – Лунінец да станцыі Куляні (адпраўленне з Баранавіч штодня ў 5.02, 7.42, 12.02, 17.15), адтуль пешкі да сядзібы каля 4 км. Можна таксама даехаць аўтобусам да Ляхавіч, адкуль арганізуюцца маршруты да Савеек.


Просмотреть Сляды спадчыны. на карте большего размера

Читать также
Комментарии

Правила комментирования

Оставить комментарий

Пожалуйста, авторизуйтесь чтобы добавить комментарий.
  Подписаться  
Уведомление о
Scroll Up