Цяжкасці перакладу
10 сентября 2010 г. Тамара САВІЧ
Да дня беларускай пісьменннасці, які адзначаецца 5 верасня, і Дня граматнасці, што адзначаецца 8 верасня, “IP” прапанавала чытачам праверыць свай веданне беларускай мовы.
Послать комментарий (0)Отправить ссылку другу Напечатать изменить шрифт:A+|A-
Адказы пракаментавалі выкладчыкі кафедры філалогіі Баранавіцкага дзяржуніверсітэта Ірына Голуб і Дзмітрый Томчык.
Заданне № 1
“Налейте чаю” – наліце чаю.
Ніводзін з апытваемых не даў правільнага адказу – “наліце гарбаты”. Усе дапусцілі граматычныя памылкі пры ўтварэнні формы 2-й асобы множнага ліку загаднага ладу.
Заданне № 2
“Не мусорьте” – не смяціце.
Усе адказы станоўчыя.
Заданне № 3
“Бывший министр иностранных дел Германии отдал жене почку.” – Былы міністр замежных спраў Германіі аддаў жонцы нырку.
Відавочна, што рэспандэнты не ведаюць пераклад слоў “бывший” и “почка”. Апошняе з’яўляецца медыцынскім тэрмінам, што звужае яго паўсядзеннае ўжыванне. Аднак радуе, што пераклад слова “бывший” як “быўшы” прыводзіцца толькі адным чалавекам, гэта азначае, што апытваемыя маюць унутранае пачуцце мовы, што дапамагае ім даць правільны адказ.
Заданне № 4
“Женщины, которые кормят младенцев.” – жанчыны, якія кормяць немаўлят
Цікава, што толькі адзін чалавек дапусціў памылку, ужыўшы замест натуральнага беларускага адпаведніка слова “дзіцят”.
Заданне № 5
“Будь готов!” -- Будзь гатовы!
Усе адказы правільныя.
Заданне № 6
“Тяжелая головная боль” – цяжкі галаўны боль
Нажаль, толькі адзін чалавек успомніў, што ў беларускай мове слова “боль” мае толькі мужчынскі род.
Заданне № 7
“Поставить пластинку” – паставіць пласцінку, запусціць кружэлку
Толькі двое з апытваемых рызыкнулі даць адказы на гэтае пытанне. Хоця можна перакласці выраз і “запусціць кружэлку”.
Заданне № 8
“Таможенный союз, Единая экономическая зона” - Мытны саюз, адзіная эканамічная прастора.
Два рэспандэнты зрабілі памылкі пры ўжыванні формы “таможны” і “мытарны”. А ў другім заданні варта, і гэта будзе больш па-беларуску, ўжываць слова “прастора”.
Заданне № 9
“В Беларуси повышается интерес к национальным свадебным обрядам.” – У Беларусі ўзрастае цікавасць да нацыянальных шлюбных абрадаў.
Хаця тут і існуе некаторая варыянтыўнасць стылістычных сінонімаў пры выкананні гэтага задання, аднак перакладаць слова “свадебный” ўсе ж правільней як “шлюбны”.
Заданне № 10
“Ухаживать и флиртовать” -- Заляцацца і фліртаваць
Ніводзін не даў правільнага адказу, і толькі ў адным выпадку пададзены пераклад “фліртаваць”.
Заданне № 11
“Закрой дверь!” -- Зачыні дзверы!
Толькі адзін чалавек не даў правільнага адпаведніка беларускаму слову “дзверы”. Гэтае слова ў беларускай мове мае толькі множны лік.
Заданне № 12
“Лили ли вы постное масло в картошку?” -- Ці лілі вы алей ў бульбу?
На гэтае пытанне амаль не было дадзена адказаў, але хоць радуе, што амаль усе ведаюць слова бульба. У адным выпадку чалавек паставіў часціну “ці” паза словам, якое ў беларускай мове ўжываецаа заўседы ў пачатку сказа, у той час як у рускай мове кампанент “лі” ўжываецца пасля сэнсавага дзяслова.
Можна сказаць, што ўзровень валодання беларускай мовай слабы. Па прычыне яе пасіўнага выкарыстання ў паўсядзенным жыцці. Аднак разам з тым назіраецца ўнутранае адчуванне мовы ў тых выпадках, калі рэспандэнты не ведалі адпаведнікі рускіх слоў, аднак і чыстае калькаванне падавалася людзям памылковым і, відавочна, “рэзала слых”.
Адказы
Даша, студэнтка-першакурсніца БДУ:
Даша, студэнтка БДУ
1. Налейце чаю
2. Не насіце смецце
3. ... міністр замежных спраў Германіі аддаў жонцы...
4. Жанчыны, якія кормяць немаўлят
5. Будзь падрыхтаваны!
6. Цяжкі галаўны боль
7. …
8. Мытны саюз, адзіная эканамічная зона
9. У Беларусі павялічваецца цікаўнасць да нацыянальных шлюбных абрадаў
10. …
11. Зачыні дзверы!
12. Ці лілі вы поснае масла ў картоплю?
Адзнака 5
Максім, Інстытут мяжовай службы РБ
Максім, студэнт інстытута мяжовай службы РБ
1. Налейце чаю
2. Не кідайце смецце
3. Былы міністр замежных спраў Германіі аддаў жонцы почку
4. Жанчыны, якія кормяць немаўлят
5. Будзь гатовы!
6. Цяжкая галаўная боль
7. Паставіць пласцінку
8. Мытны саюз, Адзіная эканамічная зона
9. У Беларусі павышаецца інтэрэс да нацыянальных свадзебных абрадаў
10. -
11. Зачыні дзверы
12. Ці лілі вы поснае масла ў бульбу?
Адзнака 5
Насця, студэнтка БДУІР:
Насця, студэнтка БДУІР
1. Налейте чаю
2. Не мусарце
3. Быўшы міністр ... дзел Германіі...
4. Жанчыны, якія кормяць дзіцят
5. Будзь гатоў!
6. Цяжкая галаўная боль
7. пастаўце пласцінку
8. Таможны саюз, адзіна эканамічна зона
9. У Беларусі ...
10. Ухажваць і фліртаваць
11. Закрыйце дзвер!
12. … ў бульбу
Адзнака 1
Алена, прадавец:
Алена, прадавец
1. Налейце чаю
2. Не кідайце смецце
3. Быўшы міністр замежных спраў аддаў жонцы почку
4. Жанчыны, якія кормяць немаўлят
5. Будзь гатоў
6. Цяжкая галаўная боль
7. …
8. Мытарні саюз, адзіная эканамічная зона
9. У Беларусі павышаецца зацікаўленасць к нацыянальным шлюбных абрадаў
10. …
11. Зачыні дзверы!
12. Лілі ці вы поснае масла ў бульбу?
Адзнака 3
З першага верасня мяняеццца правапіс
З 1 верасня ўступілі ў сілу папраўкі ў правілах школьнай арфаграфіі і пунктуацыі. Зменаў нямала, але яны ахопліваюць малую частку лексічнага запасу. Да новаўвядзення Мінадукацыі пачало рыхтавацца яшчэ ў 2008 годзе. Тады асобным выданнем з’явіліся новыя «Правілы беларускай арфаграфіі і пунктуацыі».
Згодна з новымі правіламі выйшлі «Беларускі арфаграфічны слоўнік» і «Сучасны руска-беларускі слоўнік для школьнікаў». А вось перавыданне беларускамоўных падручнікаў яшчэ не завяршылі. Зрабіць гэта мяркуюць у бліжэйшыя два-тры гады. Мінадукацыяй прадугледжаны пераходны перыяд для ўвядзення новай рэдакцыі правіл у школьнае навучанне.
Пакуль пры ацэнцы ведаў школьнікаў не будуць улічвацца выпадкі, звязаныя са зменамі. На працягу ўсяго перыяду і ў заданнях цэнтралізаванага тэставання не будуць выкарыстоўваць новаўвядзенні.
Аканне на канцы запазычанняў
Пашыраецца прынцып перадачы акання пры напісанні запазычаных слоў: трыа, Ватэрлоа.
Яканне ў лічэбніках
Паводле агульнага правіла перадачы на пісьме якання ў першым пераднаціскным складзе прапанавана пісаць дзявяты, васямнаццаць.
Ў у запазычаннях
У большасці іншамоўных слоў ужываецца «ў»: ва ўніверсітэце, для ўніята, але: траур.
Абрэвіятуры
Скарочаныя часткі абрэвіятур пішуцца так, як у адпаведных поўных словах: галоўурач (галоўны), інтэрпал (інтэрнацыянальная паліцыя), лінкар (лінейны карабель).
Літара Ё
З 1 верасня таксама дазваляецца пісаць Нью-Ёрк (замест Нью-Йорк), ёгурт (йогурт), акліматызаваць (аклімацізіраваць).
Другие новости рубрики Культура
Опрос: "2012 год объявлен годом Книги, а как бы назвали его вы?"
07 февраля 2012г.
Горожане предлагали переименовать этот год в Год высокой зарплаты, Год проблем и Год неожиданностей.1
У Баранавічах патрабуюць забараніць “чарніла”
07 февраля 2012г.
Жыхары Баранавіч сабралі 105 подпісаў за забарону продажу ў горадзе пладова-ягаднага віна.
8Барановичская организация Красного Креста собирает теплую одежду для бездомных
07 февраля 2012г.
Организация призывает помочь лицам без определенного места жительства пережить морозы.1
В Брестской области не хватает молока
06 февраля 2012г.
Вопрос продажи молока подняли на коллегии управления торговли Брестского облисполкома с участием министра торговли Валентина Чеканова. По озвученным данным, спрос на молоко по социальным ценам вырос несколько раз.3
В Барановичском районе горела конеферма
06 февраля 2012г.
Более тридцати лошадей было эвакуировано во время пожара на конеферме в деревне Петревичи Барановичского района.
1
Председатель БАЖ: журналистика уже ушла с белорусского телевидения
06 февраля 2012г.
Документы, показанные в эфире телеканала «Беларусь-1», которые якобы касаются деятельности общественного объединения «Белорусская ассоциация журналистов» (БАЖ), являются «сфабрикованной фальшивкой». Об этом заявила руководитель БАЖ Жанна Литвина, комментируя документальный фильм «Баш на БАЖ».3
На трассе М1 ограничили скорость движения
06 февраля 2012г.
С 6 февраля на всей протяженности автодороги Брест-Минск-граница РФ легковым автомобилям нельзя ехать быстрее 90 км/ч.2
В Барановичском районе ГАИ отогревает водителей и эвакуирует замерзшие автомобили
04 февраля 2012г.
С начала сильных морозов сотрудники Госавтоинспекции около 10 раз выручали водителей заглохших от мороза транспортных средств и даже пешеходов.14
В районе снежных заносов
04 февраля 2012г.
Заснеженный период в деревне Добрый Бор Барановичского района.10
Первенство РБ по дзюдо проходит в Барановичах
03 февраля 2012г.
Жители Барановичей могут пожаловаться на холодные автобусы
03 февраля 2012г.
Если в салоне автобуса холодно, пассажиры могут сообщить об этом в диспетчерскую автопарка.51
Мароз яшчэ больш падужае ў суботу
03 февраля 2012г.
А ў нядзелю мароз крыху паслабее, але падымецца ледзяны вецер.
Лісты да бацькі
03 февраля 2012г.
Бацька экс-кандыдата ў прэзідэнты Міколы Статкевіча – Віктар Паўлавіч – бязрадасна сустрэў 19 студзеня сваё 85-годдзе. Дзясяткі віншаванняў, якія ён атрымаў у гэты дзень з усёй краіны, яднае пажаданне як мага хутчэйшай сустрэчы з сынам на волі. З надзеяй пра гэта ў сваіх апошніх лістах піша і Мікола Статкевіч.5
За явным преимуществом
02 февраля 2012г.
В прошедшие выходные, 28–29 января, волейболистки барановичского «Атланта-БарГУ» на своей площадке дважды обыграли серебряных медалисток прошлогоднего первенства «Минчанку» – 3:1 и 3:0.
Бумажная техника своими руками
02 февраля 2012г.
Танки и самолеты из бумаги? Ерунда какая-то, подумают многие. А вот житель Барановичей сумел не только изготовить точную копию самолета, но и занял первое место на международном конкурсе.
2Сгорел дом на Комсомольской
02 февраля 2012г.
Практически дотла сгорел 27 января один из частных домов на улице Комсомольской в центральной части города. Пострадавшая на пожаре женщина с ожогами и травмами доставлена в больницу. В настоящее время состояние больной медиками оценивается как удовлетворительное.
Кто выиграл в майском ажиотаже
02 февраля 2012г.
Горожане еще помнят весеннее столпотворение в магазинах и обменных пунктах, когда рубли в спешке меняли на все, что попадалось под горячую руку, – масло, соль, сахар, доллары и евро. «IP» подвела итоги, что было разумно покупать и во что было выгодно вкладывать?2
Уверенные победы
27 января 2012г.
Чемпионки и обладательницы кубка страны волейболистки барановичского «Атланта-БарГУ» в субботу и воскресенье дважды на своей площадке одержали победы над мозырской «Жемчужиной Полесья» – 3:1 и 3:0. Этими матчами начался третий круг чемпионата Республики Беларусь по волейболу среди команд высшей лиги.
Прымусовая дэпартацыя з Баранавіч 1939-1941 гг.
26 января 2012г.
Каля 10 тысяч чалавек было дэпартавана ў 1939–1941 гадах з Баранавіч і іх ваколіц у глыб СССР. Каля 25% дэпартаваных там загінула, а большая частка ніколі не вярнулася на радзіму.29
Природы чудные мгновенья
26 января 2012г.
В выставочном зале краеведческого музея 18 января открылась персональная выставка экс-замминистра природных ресурсов и охраны окружающей среды РБ, а ныне фотохудожника Вячеслава Алешки «Природы чудные мгновенья».
Прерванный эфир
26 января 2012г.
Самый крупный оператор кабельной сети в нашем городе – «Норд» – 16 января отключил телеканал ТНТ. Остальные операторы кабельного телевидения города пока этот популярный канал транслируют.13
Чужого не брать
26 января 2012г.
Многолетнее отрицательное сальдо внешней торговли в Беларуси, повлекшее за собой экономический кризис, вынудило руководство страны начать активную борьбу с импортом. Белорусские памперсы и «Киндер-сюрпризы» – немногое из того, что амбициозно запланировали импортозаместить в 2012 году наши чиновники. Экономистам и простым обывателям такие меры кажутся сомнительными.3
Два дня – и кофейное дерево
20 января 2012г.
Ксения Томащук по образованию техник-программист, но неожиданно даже для самой себя девушка вдруг начала заниматься творчеством, создавая поистине удивительные вещи.1
16-летний боксер умер во время тренировки
20 января 2012г.
Жизнь юного талантливого барановичского боксера Антона Берната оборвалась вечером 10 января во время тренировки: к концу занятий парню внезапно стало плохо, он потерял сознание. Ни тренеры, ни медики «завести» сердце юноши не смогли.1

Послать комментарий